മനുഷ്യനും നായയും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദം കേവലം ഒരു ഉടമയും വളർത്തുമൃഗവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമല്ലെന്നും, അത് പതിനാറായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ ഗോത്രസംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയ ഒന്നാണെന്നും പുതിയ പഠനങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രശസ്ത ശാസ്ത്ര ജേണലായ ‘നേച്ചറിൽ’ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച രണ്ട് പഠനങ്ങളാണ് ഈ സുദീർഘമായ ചരിത്രത്തിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്നത്. ഓഡിൻ എന്ന കെൽപ്പി വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട നായയുടെ വേർപാടിൽ നിന്നും ആൻഡ്രൂ എന്ന ഗവേഷകൻ നടത്തിയ അന്വേഷണങ്ങളാണ് ഇന്നും നമ്മെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന ഈ കണ്ടെത്തലുകളിലേക്ക് വഴിതുറന്നത്.
മഞ്ഞുയുഗത്തിന്റെ അവസാന നാളുകളിൽ, കൃഷിയും സ്ഥിരതാമസവും തുടങ്ങുന്നതിനും എത്രയോ മുൻപ് തന്നെ മനുഷ്യൻ നായയെ കൂടെക്കൂട്ടിയിരുന്നു. ചെന്നായകളിൽ നിന്നാണ് നായ്ക്കളുടെ ഉത്ഭവം എന്ന് നേരത്തെ തന്നെ ശാസ്ത്രലോകം അംഗീകരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ഇത് എന്നാണെന്നും എവിടെ വെച്ചാണെന്നും വ്യക്തമായ ധാരണയുണ്ടായിരുന്നില്ല. പുരാതന കാലത്തെ ചെന്നായകളുടെയും നായ്ക്കളുടെയും അസ്ഥികൾക്ക് കാഴ്ചയിൽ സാമ്യമുള്ളതിനാൽ ഇവയെ വേർതിരിച്ചറിയുക അസാധ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആധുനിക ഡിഎൻഎ പരിശോധന രീതികൾ വന്നതോടെ ഈ സമസ്യയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ ഉത്തരമായിരിക്കുകയാണ്.
തുർക്കിയിലെ പിനാർബാഷി എന്ന പുരാതന ശിലായുഗ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ നായയുടേതെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 15,800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ജീവിച്ചിരുന്ന ഈ നായയെ മനുഷ്യർ വലിയ ആദരവോടെയാണ് സംസ്കരിച്ചിരുന്നത്. വെറുമൊരു മൃഗം എന്നതിലുപരി ഒരു കുടുംബാംഗത്തിന് നൽകുന്ന പരിഗണനയോടെ കുഴിച്ചിട്ടിരിക്കുന്ന ശവകുടീരങ്ങൾ, അക്കാലത്ത് തന്നെ നായ്ക്കൾക്ക് മനുഷ്യർ നൽകിയിരുന്ന സ്ഥാനം എത്രത്തോളമായിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഗവേഷകർ നടത്തിയ രാസപരിശോധനകളിൽ അക്കാലത്തെ മനുഷ്യരും നായ്ക്കളും ഒരേ തരം ഭക്ഷണമാണ് കഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് തെളിഞ്ഞു. പുഴയിൽ നിന്നുള്ള ചെറിയ മത്സ്യങ്ങൾ മുതൽ വേട്ടയാടി കിട്ടുന്ന മാംസം വരെ ഇവർ പങ്കിട്ടു കഴിച്ചിരുന്നു. നായ്ക്കളെ വെറും പുറമ്പോക്കിൽ അലയാൻ വിടാതെ സ്വന്തം താവളങ്ങളിൽ അവർക്ക് ഭക്ഷണവും പാർപ്പിടവും നൽകി സംരക്ഷിച്ചു പോന്നിരുന്നു എന്നതിന്റെ വലിയ തെളിവുകൂടിയാണിത്.
എന്തിനായിരിക്കും മനുഷ്യൻ അന്ന് നായ്ക്കളെ മെരുക്കിയെടുത്തത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് പ്രധാനമായും രണ്ട് ഉത്തരങ്ങളാണ് ഗവേഷകർ നൽകുന്നത്. മനുഷ്യൻ വലിയ മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടാൻ ഇറങ്ങുമ്പോൾ നായ്ക്കൾ അവരുടെ സഹായികളായി പ്രവർത്തിച്ചു. ചെന്നായകളും മറ്റ് വന്യമൃഗങ്ങളും നിറഞ്ഞ അപകടകരമായ ആ പഴയ ലോകത്ത് മനുഷ്യ കോളനികൾക്കും കുട്ടികൾക്കും കാവൽ നിൽക്കാൻ നായ്ക്കളുടെ സഹായം അനിവാര്യമായിരുന്നു. കൂർമ്മമായ കേൾവിശക്തിയും മണക്കാനുള്ള കഴിവും നായ്ക്കളെ മികച്ച കാവൽക്കാരാക്കി മാറ്റി.
മനുഷ്യർ ഒരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് കുടിയേറിയപ്പോൾ തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കൂട്ടുകാരെയും ഒപ്പം കൂട്ടിയിരുന്നു. ഇതിന്റെ അടയാളങ്ങൾ യൂറോപ്പിലുടനീളം കാണാം. തുർക്കിയിലെ നായ്ക്കളുടെ അതേ ജനിതകഘടനയുള്ള അസ്ഥികൾ ബ്രിട്ടനിലെ ഗുഫ്സ് കേവിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയത് ഗവേഷകരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 14,300 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ യൂറേഷ്യയിൽ നിന്ന് യൂറോപ്പിന്റെ അങ്ങേ അറ്റം വരെ മനുഷ്യരോടൊപ്പം ഈ നായ്ക്കളും സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു എന്നതിന്റെ ജനിതക രേഖയാണിത്.
ഏകദേശം 8,500 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തുർക്കിയിൽ നിന്ന് കർഷകർ യൂറോപ്പിലേക്ക് കുടിയേറിയപ്പോഴും നായ്ക്കൾ അവർക്കൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ കുടിയേറ്റം നായ്ക്കളുടെ വർഗ്ഗത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കി. കുടിയേറി വന്ന നായ്ക്കൾ യൂറോപ്പിലെ പ്രാദേശിക ചെന്നായകളുമായി സങ്കരയിനം ഉണ്ടാവുകയും ഇത് ഇന്നത്തെ കാലത്ത് നാം കാണുന്ന വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളിലുള്ള നായ്ക്കളുടെ പൂർവ്വികരായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഈ പരിണാമ പ്രക്രിയയാണ് നായ്ക്കളെ ഇത്രയേറെ ഇനങ്ങളായി മാറ്റിയത്.
തുർക്കിയിലെ തന്നെ ബോൺകുക്ലു എന്ന 11,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഗ്രാമത്തിൽ നടന്ന ഖനനത്തിലും സമാനമായ രീതിയിൽ നായ്ക്കളെ സംസ്കരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. വേട്ടയാടി നടന്നിരുന്ന മനുഷ്യർ കൃഷിയിലേക്കും സ്ഥിരതാമസത്തിലേക്കും മാറിയിട്ടും നായ്ക്കളുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ വിള്ളൽ വീണില്ല എന്നതാണ് ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് കാവൽ നിൽക്കാനും കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കാനും നായ്ക്കൾ മനുഷ്യനെ സഹായിച്ചു പോന്നു.
ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും മനുഷ്യന്റെ മാറുന്ന ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നായ്ക്കളും തങ്ങളുടെ ജീവിതരീതി മാറ്റിയിരുന്നു. വാലാട്ടിയും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചും അവർ മനുഷ്യന്റെ വികാരങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. മനുഷ്യനും നായയും തമ്മിലുള്ള ഈ പാരസ്പര്യമാണ് കഴിഞ്ഞ 16,000 വർഷമായി ഇത്ര ദൃഢമായി തുടരുന്നത്. ഓഡിനെപ്പോലെയുള്ള നായ്ക്കൾ തങ്ങളുടെ യജമാനന്റെ സങ്കടവും സന്തോഷവും ഒരുപോലെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ഈ പുരാതന ബന്ധത്തിന്റെ ജനിതകപരമായ തുടർച്ചയാണ്.
മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ അതിജീവന ചരിത്രത്തിൽ നായ്ക്കൾ വഹിച്ച പങ്ക് സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. മൃഗങ്ങളെ മെരുക്കിയെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയയിൽ മനുഷ്യൻ കൈവരിച്ച ആദ്യ വിജയമായിരുന്നു നായ്ക്കളുടെ ഇണക്കം. മഞ്ഞുയുഗത്തിന്റെ അതിശൈത്യത്തിലും വന്യജീവികളുടെ ഭീഷണിയിലും മനുഷ്യൻ തളരാതെ മുന്നോട്ട് പോയതിന് പിന്നിൽ ഈ വിശ്വസ്തരായ കൂട്ടുകാരുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നും നമ്മുടെ വീടുകളിൽ ഓടിക്കളിക്കുന്ന ഓരോ നായക്കുട്ടിയും 16,000 വർഷം നീണ്ട വലിയൊരു സൗഹൃദത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന അടയാളമാണ്.